Strzaliny

Strahlenberg, 1337 r. Stanenberg, 1590 r. Stralembergk, 1641 r., po polsku Strza造 (od posiadania przez strzelc闚). 1337 roku by這 14 Hufen zie-mi i 64 posiad這軼i. W 1772 r. 25 dym闚, we wsi mieszkali: szewc i m造narz, kt鏎zy byli bez pracy. Rolnicy byli zobowi您ani do pa雟zczyzny. Strzaliny zosta造 za這穎ne oko這 1300 r. przez w豉軼icieli Tuczna Wedl闚. Lennik Heinrich Winanz z Neumark ju przed 1306 r. otrzyma od Wedl闚 7 Hufen zie-mi, ale w 1306 r. odda. Hasso von Wedel sprzeda je, 7 stycznia 1306 r., za 60 Marek Christofowi Bolt. Jako 鈍iadkowie wyst瘼uj: Sukow, Babelow, Zedelow, Tidike Runge Jr, Henning, Winanz, Libebotch, Wlatow i Traube. W豉sno嗆 obejmuje 4 Hufen ziemi za m造nem, 1 Hufen po prawej stronie na drodze do Zdbowa i 2 Hufen w kierunku Tuczna. W 1326 r. Strzaliny zosta造 zniszczone w czasie wojen granicznych. Jeszcze przez nast瘼ne 10 lat by造 opustosza貫 i 14 Hufen ziemi nie by這 uprawiane. Syn Christofa Bolt zostaje duchownym, podarowuje Strzaliny ko軼io這wi w Tucznie w 1338 r.

W 1543 roku Strzaliny oznaczano jako dobro wasali, Goltzen posiadali szlacheck cz窷. W 1613 r. ta cz窷 wr鏂i豉 w posiadanie Tuczna. Po 1772 r. 7 Hufen szlacheckiego folwarku zosta豉 wydzier瘸wiona, nale瘸造 do Nakler Schlussel i hrabiego Skoraczewskiego. W tym czasie by這 we wsi 2 Freihufen, 11 ½ Scharwerkshufen z 25 stanowiskami ogniowymi. W regulacji (XIX w.) udzia brali: w鎩t, w豉軼iciel m造na, kowal, kmie, wie郾iak i 5

 

 Eigenhausler (mieszka鎍y wsi posiadaj帷y dom, ale bez ziemi). Ziemia ko軼ielna istnia豉 ju w 1338 r. Poniewa nie by這 ko軼io豉, proboszcz dzier瘸wi ziemi od Tuczna. Dopiero w 1740 r. zbudowano kaplic, a w 1789 r. ko軼i馧. Zamiast wie篡 ko軼ielnej powsta豉 dzwonnica obok ko軼io豉. Strzaliny mia造 w 1939 r. 陰cznie 241 mieszka鎍闚 w 62 domostwach, poza tym ku幡i.

  1925 1933 1939

mieszka鎍y

298 281 241

Ks. prof. dr J霩ef Nowacki, Archidiecezja Pozna雟ka w granicach historycznych i jej ustr鎩, Ksi璕arnia 安. Wojciecha 1964

Strzaliny (1455 Strzelno) - mia造 ju przed 1349 r. ko軼i馧 parafialny niewiadomego nam tytu逝. Trzech duchownych tamtejszych, pozwa 1455 r. przed konsystorz pozna雟ki o p馧 grzywny, ks. Stefan z Goraju. By tam jeden 豉n ko軼ielny, trzy 豉ny pleba雟kie i role wikariuszowskie, na kt鏎ych siedzia這 1606 r. czterech kmieci. Ju przed Reformacj - Strzelno by這 fili Tuczna. Ko軼i馧 rozebrali w XVI wieku innowiercy. W r. 1602 otrzyma pleban tuczy雟ki Krzysztof Zad闚 instytucj na plebani w Strzelnie, Miel璚inie i Marcinkowicach. Odzyska 1606/07 cmentarz z dzwonnic, role i meszne (uposa瞠nie na odprawianie Mszy 安. w intencji ofiarodawcy, fundatora). Nowy drewniany ko軼i馧 wybudowano kr鏒ko przed 1748 r.

W這dzimierz 瘰ki, Wojew鏚ztwo pilskie, Warszawa-Pozna 1988

Wie 4 km na wsch鏚 od Tuczna, po這穎na w terenie o bardzo bogatej konfiguracji, w鈔鏚 wysokich wzg鏎z, w pi瘯nej okolicy. Szosy prowadz do Tuczna i do Zdbowa. Osada istnia豉 ju tutaj w XIV w. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1306 r. W 1338 r. wzmiankowany jest ko軼i馧. P騧niej wie nale膨ca do d鏏r tuczy雟kich, cz瘰to oddawana by豉 ubo窺zej szlachcie w lenno. Po鈔odku wsi, na wzg鏎ku, stoi niewielki, szachulcowy ko軼i馧 zbudowany w 1740 r. Wn皻rze nakryte belkowym stropem, mie軼i m.in. p騧nobarokowy o速arz z XVIII w., obraz z 1806 r. NMP oraz miedziany 篡randol z 1861 r. W ko鎍u lat siedemdziesi徠ych ko軼i馧 zosta odrestaurowany. Otoczony jest drzewami, z kt鏎ych jedno spe軟ia rol dzwonnicy.

Remont ko軼io豉 12 X 2006 r. - 15 XI 2007 r.

 

Ko軼i馧 przed remontem - fot. Leszek Karasek

Remont ko軼io豉 obejmowa: wzmocnienie fundament闚, impregnacj konstrukcji drewnianych, wymian odeskowania zewn皻rznego, wymian pokrycia dachowego z obr鏏kami z blachy, remont tynk闚 zewn皻rznych i wewn皻rznych. Te prace wykona豉 firma MIRBUD z Miros豉wca do 20 XI 2006 r. W nast瘼nym roku pomalowano ko軼i馧 wewn徠rz i naprawiono mur kamienny wok馧 ko軼io豉.

Og鏊ny koszt przeprowadzonych prac wyni鏀 68 701.42 z. 字odki pochodzi造 od: Woj. Konserwatora Zabytk闚 38 000 z., Gmina Tuczno 10 000 z., mieszka鎍y Strzalin 10 000 z., Parafia Tuczno 3701.42 z., Kuria Biskupia Koszalin 7 000 z.

Ko軼i馧 w czasie remontu - fot. Leszek Karasek

Ko軼i馧 po remoncie - fot. Leszek Karasek

Strzaliny - zapisy konserwatorskie 1995 r.

Miejscowo嗆 wzmiankowana po raz pierwszy w 1306 r. O okoliczno軼iach budowy ko軼io豉 nic bli窺zego nie wiadomo. Jak podaj starsze opracowania zbudowany zosta przed 1744 r. Ze wzgl璠u na prostot i dominacj funkcji utylitarnej jego autorstwo mo積a przypisa lokalnym cie郵om. Przy ko鎍u XIX w. by jeszcze pokryty gontem i zapewne nieoszalowany, skoro okre郵a si go jako "Blockwerk". Ko軼i馧 by zawsze katolicki, zwi您any z parafi w Tucznie. Niemieccy katolicy wyjechali w 1947 r. i odt康 ko軼i馧 jest u篡tkowany jako filialny parafii Tuczno. R闚nie wcze郾iej prawdopodobnie nigdy nie by parafialnym. Nie posiada cech styl闚 historycznych. Jego forma determinowana jest charakterystycznymi dla u篡tego budulca drewnianego rozwi您aniami konstrukcyjnymi w wersji najprostszej.

Ko軼i馧 jest usytuowany w 鈔odku wsi, po wschodniej stronie drogi z Rusinowa do Zdbowa, na niewysokim wzniesieniu o kszta販ie w przybli瞠niu owalny w otoczeniu drzew lipowych i klonowych; skarpy cz窷ciowo umocnione murem kamieni polnych. Na pd.-zach. od ko軼io豉 nowa dzwonnica z kszta速ownik闚 stalowych, od strony pn.-wsch. ceglane fundamenty dawnej dzwonnicy drewnianej, nieistniej帷ej. Budynek w konstrukcji wie鎍owej, od zewn徠rz oszalowany deskami w uk豉dzie pionowym, ze spoinami przykrytymi listwami, wn皻rze otynkowane.

 Drewniane 軼iany stoj na podmur闚ce z kamieni polnych, przewa積ie granit闚, nieotynkowanej. Podmur闚ka zakrystii betonowa. Strop drewniany nagi. Po鈔odku belek stropowych pozosta造 瞠lazne zaczepy wieszak闚 wi篥by dachowej. Po zmianie ustroju wi篥by belki stropowe podparto czterema s逝pami drewnianymi. Belki stropowe ciosane siekier, bez u篡cia pi造. Pierwotna wi篥ba dachowa sk豉da si z krokwi, j皻ek i prawdopodobnie wieszak闚, o czym zdaje si 鈍iadczy belka drewniana na osi ko軼io豉, do kt鏎ej podwieszone s belki stropowe, zachowa造 si niekt鏎e krokwie i j皻ki. Obecna wi篥ba p豉twiowa z dwoma stolcami. Pokrycie dachu dach闚k karpi闚k ceramiczn podw鎩nie, w koronk wschodnia po豉 dachu zakrystii pokryta dach闚k zak豉dkow cementow. Pod這ga drewniana bia豉, obecnie malowana olejno. Schody na empor organow drewniane jednobiegowe policzkowe; balustrada z pionowymi szczeblinami z listew i profilowanym pochwytem, niezabytkowa. Empora oparta na profilowanych s逝pach. Drzwi zewn皻rzne do nawy dwuskrzyd這we deskowe, szalowane w romby, nabijane 獞iekami 瞠laznymi; podobne drzwi, lecz jednoskrzyd這we do zakrystii i w 軼ianie p馧nocnej ko軼io豉 (od wn皻rza obecnie zamurowane). Drzwi z nawy do zakrystii p造cinowe, wsp馧czesne. Okna krosnowe pojedyncze, z g鏎n cz窷ci uchyln, dzielone szczeblinami na 15 kwadratowych kwater, wymienione w ko鎍u XIX w,. Okno w zakrystii tr鎩skrzyd這we, krosnowe ze s逝pkiem. Rynny z blachy cynkowej, cz窷ciowo brakuj帷e. Budynek na planie prostok徠a zamkni皻ego od strony prezbiterium tr鎩boczni z dobudowan od po逝dnia prostok徠n zakrysti.  Niezbyt wysoki korpus nakryty dachem dwuspadowym o k帷ie nachylenia po豉ci ok. 60 stopni i brogowym nakryciem cz窷ci tr鎩bocznej rzutu. Nad zakrysti dach dwuspadowy z kalenic poprzeczn do osi ko軼io豉.

Niepodpiwniczony. Elewacje bez detali dekoracyjnych. Drzwi w elewacji frontowej wysuni皻e poza lico 軼ia-ny, dwa okna powy瞠j drzwi, na bocznych osiach, znajduj si bezpo鈔ednio pod desk gzymsu podszczyto-wego. Szczyt tr鎩k徠ny. Okna w 軼ianach bocznych obni穎ne w stosunku do gzymsu koronuj帷ego. Przy bo-cznych 軼ianach s逝py wzmacniaj帷e konstrukcj. Wn皻rze pozbawione cech stylowych. Z dawnego wystroju zachowa豉 si balustrada empory z prostymi p造cinami, empora oparta na s逝pach z dekoracj snycersk w postaci szyszek piniowych pomi璠zy konsolami. Na 軼ianie prezbiterium obraz Matki Bo瞠j z r. 1806, warsztat ludowy niegdy umieszczony w o速arzu g堯wnym. Na belce t璚zowej krucyfiks 瞠liwny z ko鎍a XIX w. Feretron z 2 po. XIX w., dzwonek przy zakrystii z 1841 r. Instalacja elektryczna i odgromowa.

W豉sno嗆 katastralna w Strzalinach w roku 1772/73

nr
w豉sno軼i

Nazwiska os鏏

Zaw鏚 Krowy Owce Kozy 安inie Hufen
豉n
Morgi uwagi
1

Witwe Chr. Koreski

arendator 12 420   14 6   administrator
2

Lorentz Polzin

Schultz 2 80 2 2 1 15  
3

Michel Quade

m造narz 2 10 2 4   15  
4

Johann

rolnik 2 19   2 1    
5

R鐽schleeger

rolnik 1   1   1    
6

Hans Ziebarth

rolnik 1 2     1    
7

Martin Riemer

rolnik 1   4   1    
8

Christian Mittelstedt

rolnik 3 6 3 2 1    
9

Chryst. Schultz

rolnik 2 3 1   1   4 dzieci
2 pracownik闚
10

Michel Buske

rolnik 2 9 3 3 1    
11

Barthol. Riemer

rolnik 2 9 1   1    
12

Michel Lentz

rolnik 3 12 5 2 1    
13

Michel Engelsted

rolnik 1 9 1 1   15  
14

Jacob Neumann

rolnik 1 4 2     15  
15

Shepherd Hansttorn

rolnik 2     2   15  
16

Erdmann Porenow

le郾iczy 2 6 1 1   15  
17

Hans Krentz

kowal 1   2 1   15  
18

Michel Robeck

pasterz 1 25 2        
19                  
20

Michel Wiese

pasterz 1            
21

Franz Neumann

nauczyciel     2        
21

Mart. Tetlaff

rob. rolny     3        
21

Hans Mielke

rob. rolny 2 25   1      
22

Hans Core

rob. rolny              
23

Christ. Drews

rob. rolny     1        
24

Christ. Milken

rob. rolny 1            
25

Michel Milke

rob. rolny 2   3        
26

Hans Neumann

rob. rolny 1 4          
27

Andreas Sonnenberg

rob. rolny              
28

Peter Schulz

rob. rolny 1       1    
29

Martin Polzin

rolnik         1    
30

Giergen Witte

rolnik 3 9   2 1    
31

Hans Tetzlaff

rolnik 2 9 1 1 1    
32

Peter Schultzin

rolnik         1    

<<<<<