ARCHITEKTURA GOTYCKA W POLSCE pod redakcją Teresy Mroczko i Mariana Arszyńskiego,
Katalog zabytków pod redakcją Andrzeja Włodarka, Warszawa 1995, Instytut Sztuki PAN

KOŚCIÓŁ Parafialny pw. PANNY MARII, XVI w., ceglany, o wątku polskim.

1349 - wymieniona parafia (KDWp II, nr 1284, s. 616)

1395 - prośba do bpa poznańskiego Dobrogosta o zatwierdzenie erekcji i fundacji ołtarza Panny Marii (KDWp III, nr 1961, s. 681-682)

1475 - wzmiankowana altaria Świętej Trójcy (AAP, rkps AC 55, 1475, k. 29-29v)

1498 - wymieniona altaria Panny Marii i Trzech Króli (AAP, rkps AC 75, 1498, k. 31)

Położony przy pd.-zach. pierzei rynku. Trójnawowa, czteroprzęsłowa hala, zamknięta od wsch. pięciobocznie. Wsch. przęsła naw bocznych na rzucie trapezu. Od zach. na osi wieża na rzucie zbliżonym do kwadratu, z cylindryczną wieżyczką schodową przy narożu pd.-wsch. Sklepienia o rysunku gwiazdy czteroramiennej, z żebrami przekątnymi, rozwidlonymi przy narożnikach oraz z żebrami poprzecznymi. W nawach bocznych żebra grzbietowe. Filary międzynawowe ośmioboczne, od wsch. i zach. półfilary, na cokołach, z opaskami u nasady żeber sklepiennych. Opięty uskokowymi przyporami. Elewacje z gzymsami cokołowym i wieńczącym. Zach. przęsło oraz wieża od pn. i od pd. z blendami.

Pożar 1581 r. Zawalenie wieży 1636 r. Po pożarze 1640 r. nowa wieża, zakrystia i sklepienia. Kruchta pd. i przedsionek 1646 r. Konsekrowany ponownie 1660 r. Po pożarze 1834 r. dach nawy i zwieńczenie wieży. Ok. 1970 r. prace konserwatorskie.

Wg J. Heise (533) kościół zbudowany 1522 r. na fundamentach wcześniejszego; rozbudowany po 1640 r. Sł. Geogr. (135) podaje, że kościół był fundacją Krzysztofa von Wedel-Tuczyńskiego z 1622 r. M. Arszyński (4543) sądził, że budowla pochodzi jeszcze z XIV w. i zachowała plan zbliżony do pierwotnego; likwidacji miało ulec obejście. O historii J. Nowacki (857). II. 894, 898, 903, 904.

<<<<<