Protokół wizytacyjny z dnia 11 maja 1941 r.

Przed plebanią zebrali się uczniowie szkolni. Po odśpiewaniu pieśni „Es blüht der Blumen eine” dzieci oraz wszyscy obecni udali się za krzyżem na procesję. Gmina licznie się zgromadziła. Po udzieleniu błogosławieństwa dzieci zostały poddane egzaminowi. Obecne były dzieci z miejscowości Tuczno, Miłogoszcz i Martew. Sprawdzano wiedzę z katechizmu. Po odśpiewaniu pieśni „Lobt froh d. Herrn” zakończono egzamin modlitwą. Dzieci zwolniono, rozpoczęła się wizytacja. 

A. Kościół, cmentarz, kaplice

1. Stan budowlany – dobry
2. Liczba dzwonów? Z jakiego materiału? – 5; 1 z brązu, reszta ze stali
3. Wnętrze kościoła i zakrystii:
- Sucho, wietrzone? – tak
- Czysto? zamiecione? – tak
- Kto zamiata kościół i jak często? – kościelny Krüger, 1 raz w tygodniu
- Ściany wolne od kurzu i pajęczyn? – tak
- Sufit kościoła łukowy? cały? – tak
- Ściany i sufit tynkowane czy malowane? – malowane
- Potrzebują odświeżenia? – Miłogoszcz i Martew nowo pomalowane. W Tucznie kościół wymaga malowania
- Czy istnieje sacrarium? Gdzie? – tak, za ołtarzem
- Ile ołtarzy? Stan? – w Tucznie 6 ołtarzy – zadowalające, wolne od kurzu, w miejscowościach Martew
i Miłogoszcz po 1 ołtarzu, obydwa bardzo piękne.
- Kamienie ołtarza w porządku? Kolumny nienaruszone? – tak
- Stan tabernakulum? – dobry
- Gdzie jest przechowywany klucz od tabernakulum? – w zakrystii, w zakluczonej szafie
- Chrzcielnica w porządku? Zamknięta? – tak, zamknięcie w złym stanie
- Woda do chrztu czysta, wolna od pleśni? – tak
- Kiedy chrzczono? – w sobotę przed przed Świętami Wielkanocnymi 1941
- Wystarczająca ilość komunikantów? -  tak
- Gdzie przechowywane? – w szafie w zakrystii
- Stan organów? – dobry
- Z czyich kosztów budowane i naprawiane? – parafialnych i rządowych
- Kiedy przeprowadzono ostatnią renowację? – w 1940, odnowiono części drewniane, dmuchawa przeniesiona do wieży i założono napęd elektryczny
- Zabytkowe obrazy lub statuy? – tak
- Ile konfesjonałów? – 4 w Tucznie, stare, zniszczone, 2 niedługo zostaną zastąpione nowymi
- Siedzenia kościelne wynajmowane? – nie
- Kościół i zakrystia zabezpieczone przed włamaniem? – tak
- Jakie zabezpieczenia? – mocne, dębowe i żelazne drzwi i kraty, szczególnie w zakrystii, tabernakulum pancerne
- Zabezpieczenie naczyń liturgicznych z metalu szlachetnego? – w zabezpieczonej zakrystii
- Zabezpieczenie przeciwpożarowe? – tak
- Wysokość ubezpieczenia? – 87000 RM zewnątrz, 56900 RM wnętrze
- W jakim towarzystwie? – Feuersozietat Grenzmark
- Założony piorunochron? – tak, w kościele i na plebani
- Cmentarz. Własny? – tak
- Solidne ogrodzenie? – tak
- Ścieżki wyczyszczone? – tak
- Groby ulokowane w kolejności? – tak
4. Kościoły filialne. Gdzie? – Miłogoszcz i Martew
- Nazwy? – Trójcy Świętej – Wszystkich Świętych
- Stan budowlany? Ubezpieczony? – dobry, tak
- Jak często msze? – przynajmniej co 3 lub 4 niedzielę
- Kaplice wiejskie ---------
- Drogi krzyżowe? – droga krzyżowa na ulicy Strahlenberger zlikwidowana, miasto potrzebowało obszar jako plac budowy i zobowiązało się zrobić nową drogę krzyżową 

B. Nabożeństwa i duszpasterstwo 

1. Nabożeństwa w niedziele i święta
- Ile mszy?  - W Tucznie zawsze dwie, do tego 1 w szpitalu
- W jakich godzinach? – o 8 i 10 godzinie
- Ile kazań? – 2 w kościele parafialnym i 1 w szpitalu
- W ciągu mszy świętej? – tak
- W jakim języku? – niemiecki
- Prowadzi się katechezę? – tak
- O której godzinie? – na mszy szkolnej i niekiedy podczas nabożeństwa niedzielnego
- Uczęszczanie? – dobre
- W jakiej formie odbywają się popołudniowe nabożeństwa? – modlitwy odpowiednio do czasu liturgicznego, nieszpory, różaniec
- W jakich godzinach? – zróżnicowane, zwykle o 15.00
2. Uczęszczanie na msze
- Msze święte? – dobre
- Ilość  - Wielki Post 1940 - 1450 wiernych, wrzesień 1940 - 1287, Wielki Post 1941 - 1616
- Msze popołudniowe? – dobre
3. Śpiew kościelny
- Parafia uczestniczy? – tak
- Istnieje chór? – tak
- Prowadzący? – organista Ziebarth
4. Sprzęt i szaty
- Kompletne? Czyste? – tak
- Kto zajmuje się praniem? – siostry zakonne
- Korporały czyste? Jak często odświeżane? – tak, raz na miesiąc
- Skąd sprowadzana jest hostia? – z Hoch i Miltenberg
- Jak często? Co 8 dni
- Skąd sprowadzane jest wino mszalne? – Kliegel, Schneidemuhl (Piła)
- Czy wieczna lampka się stale świeci? – tak
- Z olejkiem oliwnym? – tak
- Czy jest prowadzony spis inwentarza? – tak
5. Nabożeństwa poza ustalonym porządkiem
6. Pomoc
- Jak często proboszcz udziela pomocy na zewnątrz w niedziele i święta, gdzie? – Podczas odpustów w sąsiednich parafiach: Schloppe (Człopa), Melentin (Mielęcin), Strahlenberg (Strzaliny), Stibbe (Zdbowo), Ruschendorf (Rusinowo), Hakendorf (Hanki), Schulzendorf (Jeziorki), Marzdorf (Marcinkowice).
- Jak wówczas odprawiane jest nabożeństwo we własnej parafii? – zawsze pełne nabożeństwo z kazaniem
- W jakich dniach następuje pomoc z zewnątrz w parafii? – Boże Ciało, Wniebowzięcie Marii, spowiedź adwentowa i postna
- Kiedy odbyły się ostatnie misje? – 1928, wykłady dla kobiet i matek 

C. Bractwa i stowarzyszenia kościelne

1. Jakie bractwo istnieje w parafii? – bractwo Anioła Stróża
- Apostolat mężczyzn i młodzieńców. Od kiedy? – tak, od 35 lat, 60 członków
- Stowarzyszenie matek. Od kiedy? – tak, od 1939 wznowione
- Ile członków? – 100
- Prowadzący? – Proboszcz Henke
- Jak często zgromadzenia? – raz w miesiącu
- Kongregacja panien. Od kiedy? – od 1936
- Ile członków? – 55
- Prowadzący? – wikary
- Jak często zgromadzenia? – co 2 tygodnie
- Inne stowarzyszenia kościelne – 3 zakony
2. Biblioteka parafialna – istnieje
- Prowadzący? – wikary
- Ile tomów ksiąg? – 55
- Ile wypożyczonych? – połowa lub więcej
- Opłata za wypożyczanie – 10 Pf za książkę
3. Caritas istnieje? – tak
- Przewodniczący? – proboszcz
- Przychody? – 100 RM
4. Stowarzyszenie Bonifratius
- Organizowane? – tak
- Członkowie? – ok. 100
- Opłata członkowska – 1,30 RM na rok
- Przychody? – 128 RM
5. Stowarzyszenie Dzieciątka Jezus i Anioła Stróża
- Organizowane? – tak
- Ile członków? – 150
- Wysokość składki łącznie w zeszłym roku? – 166 RM
6. Stowarzyszenie misyjne Franciskus Xaberius
- Ile członków? – 25
- Wysokość łącznych składek rocznych? – 65,40 RM 

D.  Kler

- Kto prowadzi gospodarstwo domowe proboszcza? – Hildegard Steinke
- Wikarego? – Helene Neumann, niespokrewniona, 43 lata, ubezpieczona
- Czy wikary stołuje się na plebani? – nie
- Dlaczego nie? – własne gospodarstwo domowe

E.  Administracja kościelna

1. Ile członków rady kościoła? – Tuczno -16, Miłogoszcz i Martew każdy 6
- Kiedy wybrani? – 1935 i 1937
- Ile posiedzeń w zeszłym roku? – 5
- Księga protokołów prowadzona systematycznie? – tak
2. Archiwum – żelazna szafa
- Zamykana? – tak
- Księgi kościelne prowadzone systematycznie? – tak
3. Status animarum
- Ilość urodzeń i chrzcin w zeszłym roku? – 81
- Dzieci nieślubne? – 5, ok. 6%
- Ilość ślubów? – 17
- Ile katolickich? – 14
- Ile protestanckich - 3
- Ilość zgonów?  - 38
- Opieka nad chorymi dorosłymi? - istnieje
- Organista jednocześnie kościelnym? – nie
- Kto jest organistą a kto kościelnym? – Organista: Hans Ziebarth, kościelny: Paul Krüger
- Zatrudniony? – zatrudniony na stałe 1 lipca 1937
- Wypełnianie obowiązków? – dobre
- Wynagrodzenie organisty? – 1500 RM
- Kościelnego? – 1400 RM
4. Kasa kościelna
- Odpowiedzialny? – Juliusz Kacza
- Kaucja? – nie
- Kiedy złożono ostatnie rachunki? – za 1939 rok
- Jak wysokie przychody i rozchody? – 15640 RM, 15640 RM
- Czy podwyższono podatek kościelny? – tak

F.  Szkoły

1. Ile szkół katolickich istnieje? - w Tucznie, Miłogoszczy i Martwi
- Ile katolickich nauczycieli? – w Tucznie 7, Miłogoszcz i Martew – 1
- Nabożeństwo szkolne w niedzielę lub święta? – co 4 tygodnie wspólna msza z kazaniem dla dzieci o 8.00
- W ciągu tygodnia? - co czwartek o 8.00
- Wspólna komunia uczniów? – raz na miesiąc
- Kto udzielał lekcji modlitwy i komunii w szkole w zeszłym roku? – Proboszcz Henke
- W jakich dniach i miesiącach? – wtorki i czwartki od 1 listopada do 1 czerwca
- Ile dzieci uczestniczyło? – 72
- Ile dzieci (7 letnich) przystąpiło do wcześniejszej komunii? – 65
- Zostały udzielone lekcje dla kończących szkołę? – tak
- Kto prowadził w jakim czasie? – proboszcz, od 1 listopada 1940 do Wielkanocy 1941
- Ile dzieci? -34
- Czy odbyło się nabożeństwo zakończeniowe? – tak, w niedzielę Wielkanocną
2. Lekcje dla niedołężnych dzieci? – 2
3. Przedszkola? – tak
- Pod kierownictwem katolickim? - tak
- Kierownik?  - Przełożona sióstr Elżbietanek

G.  Instytucje charytatywne

1. Szpitale, przytułki kościelne? – Właściwy szpital służy czasowo, jako mieszkanie kościelnego.
- Ludzie niedołężni i starzy znajdują się w domu Św. Józefa, 50 osób, 2 opiekunów, siostry, przełożona siostra Coelestina. Budynek główny w dobrym stanie.
2. Szpital? – Szpital Św. Elżbiety
- Ilość łóżek? – 100
- Stan budowlany? – dobry

H. Zakony

Jakie istnieją w parafii?
1. Męskie? - ----
2. Żeńskie? – „Szare siostry” - 24, ordynariusz proboszcz Henke, extraordynarius proboszcz Klaar, Wałcz

J. Działki i budynki

1. Działki kościoła (oprócz cmentarza) 
- Kościół posiada plan działek o wielkości 29,56 ha, które są dzierżawione przez Wilhelma Koltermanna do 30.06.41.
- Szpital ma 1 1/2 mórg lasu, 6 mórg szkółki
- Organista ma 3 morgi szkółki i 30,9330 ha gruntów ornych.
- Szpital ma 23,2356 ha gruntów ornych wydzierżawionych do 30 czerwca 1947
- Ziemia kościelna w Flathe (Złotowo) 5,367 ha.
2. Budynki kościelne (oprócz kościoła) – zadowalające
- Wysokość ubezpieczenia? – szpital 4500 RM, folwark kościelny 3600 RM
3. Budynki, liczba i bliższy opis?
- Plebania, stajnia, folwark: dom mieszkalny, stajnia, szopa, pomieszczenie na transformatory
- Utrzymanie – 1/3 państwo, 2/3 parafia
- Renowacje – wyposażenie kuchni z łazienką i toaletą
4. Ubezpieczenie – plebania, stajnia 13800 RM, folwark, stajnia, szopa 11300 RM
5. Działki i budynki szpitala – dom i stajnia
6. Żelazne rzeczy (nie można ich sprzedać) – wyposażenie biura, szafa pieniężna
7. Dodatkowe własności kościoła – gospodarka rybacka

<<<<<